Ghế trống ở Budapest: World Athletics giữ nguyên lệnh cấm điền kinh Nga, và cuộc chiến pháp lý chưa có hồi kết

Đêm cuối cùng của giải Ultimate Championship đầu tiên tại Budapest, khi ánh đèn của Puskás Aréna vẫn chưa tắt hẳn, Sebastian Coe bước vào phòng họp báo. Ông là Chủ tịch World Athletics, một cựu vận động viên từng vô địch Olympic ở nội dung 1.500 mét, và trong gần một thập kỷ trở lại đây, ông là gương mặt đại diện cho lập trường cứng rắn nhất trong làng thể thao quốc tế.

Ông không nói về tấm huy chương vàng nào vừa được trao. Ông không nói về các nữ vận động viên vừa kết thúc lượt thi đấu của họ trước mắt tôi vài giờ trước đó. Ông nói về một điều khác. Ông nói về một đất nước đang không có mặt ở đây, và theo lời ông, sẽ tiếp tục không có mặt.

"Lập trường của chúng tôi sẽ không thay đổi", Coe nói với các phóng viên trong ngày thi đấu cuối của giải.

Câu nói ấy đủ ngắn để trở thành một dòng trích dẫn. Đủ dài để chứa trong nó một cuộc chiến đã kéo dài hơn ba năm. Và đủ mơ hồ để phía sau nó là một phiên tòa mà không ai trong phòng họp báo hôm ấy biết chính xác khi nào sẽ mở.

Đó là điều đầu tiên khiến tôi chú ý. Không phải nội dung của câu nói, mà là sự im lặng bao quanh nó.

Ở hàng ghế thứ hai bên trái, một phóng viên nước ngoài hỏi Coe rằng liệu ông có thể tiết lộ chiến lược pháp lý mà World Athletics đang theo đuổi trước Tòa án Trọng tài Thể thao (CAS) hay không. Coe trả lời bằng một nụ cười mỏng: "Tôi không nghĩ các luật sư của chúng tôi sẽ biết ơn lắm nếu tôi phơi bày cách tiếp cận của mình".

Cả khán phòng cười. Ba mươi giây sau, câu chuyện chuyển sang một vấn đề khác. Một vài phóng viên đã ghi xong bài và cất máy tính. Nhưng tôi vẫn ngồi yên ở hàng ghế thứ bảy, và điều tôi nghĩ đến không phải là Coe, cũng không phải là các luật sư.

Điều tôi nghĩ đến là những người phụ nữ không có mặt trong phòng họp báo hôm ấy.

---

BỐI CẢNH: MỘT LỆNH CẤM ĐƯỢC XÂY TRÊN HAI LỚP NỀN

Để hiểu được vì sao lập trường của World Athletics lại cứng rắn đến mức gần như biệt lập, cần phải quay lại một chút về lịch sử. Lệnh cấm dành cho điền kinh Nga và Belarus mà Coe nhắc lại ở Budapest không phải là một quyết định duy nhất. Nó là chồng lên của hai lớp lý do khác nhau, được xây dựng trong hai thời điểm khác nhau, và mỗi lớp có một cơ sở pháp lý riêng.

Lớp nền thứ nhất là doping. Liên đoàn Điền kinh Nga (RusAF) đã bị đình chỉ tư cách thành viên từ năm 2026 sau bê bối doping do nhà nước hậu thuẫn bị phanh phui. Từ đó đến nay, các vận động viên Nga chỉ có thể thi đấu với tư cách trung lập, dưới danh nghĩa ANA (Authorised Neutral Athlete), và phải vượt qua một loạt điều kiện xác minh nghiêm ngặt do một hội đồng độc lập của World Athletics đánh giá. Đây là một cơ chế phức tạp, tốn kém, và về mặt khái niệm, là một trong những cơ chế đặc biệt nhất trong lịch sử thể thao hiện đại.

Lớp nền thứ hai xuất hiện vào năm 2026. Sau khi Nga mở chiến dịch quân sự tại Ukraine, World Athletics quyết định loại bỏ hoàn toàn các vận động viên Nga và Belarus khỏi mọi hệ thống thi đấu quốc tế. Lệnh cấm này không phân biệt giữa vận động viên có dính doping hay không. Nó mang tính quốc tịch, chứ không mang tính cá nhân. Và đây chính là điểm mà phía Nga đang khai thác trong hồ sơ kiện của họ tại CAS.

Cơ chế trung lập ANA trước năm 2026 từng được coi là một giải pháp thỏa hiệp. Nhưng bây giờ nó đã bị đóng băng hoàn toàn đối với các vận động viên Nga. Không có một đường xử lý trung lập nào đang được vận hành cho đến khi tình hình thay đổi.

Đây là điểm khác biệt cốt lõi mà tôi muốn ghi lại ở đây. Khi chúng ta nói về "lệnh cấm điền kinh Nga", chúng ta đang thực ra nói về hai thứ khác nhau cùng một lúc: một hình phạt doping lịch sử chưa được dỡ bỏ, và một lệnh cấm chính trị được ban hành năm 2026. Cả hai lớp nền này đều cần thiết cho lập trường của World Athletics, và cũng chính vì thế, cả hai lớp nền đều đang bị thách thức theo những cách khác nhau.

Ở Budapest, Coe không nhắc đến hai lớp nền này một cách tách bạch. Ông gộp chúng lại thành một khái niệm duy nhất: "tính chính trực".

"Đây không phải là chuyện chính trị hay hộ chiếu. Đây là chuyện về tính chính trực của cuộc thi đấu", ông nói. Ba mươi giây sau đó, ông bổ sung: "Từ năm mười tám tuổi, tôi tin rằng mọi vị trí tôi đã nắm giữ... đều là về tính chính trực".

Đó là một câu nói đáng chú ý vì hai lý do. Thứ nhất, nó đặt một lệnh cấm địa chính trị vào khung đạo đức của thể thao. Thứ hai, nó tự neo vào một tiểu sử cá nhân dài bốn mươi năm, biến uy tín của Coe thành một phần của lập luận chính sách.

Cả hai điều này đều là những động tác có chủ đích, không phải những câu nói ngẫu nhiên trong một buổi họp báo.

---

LÕI: CẤU TRÚC THỂ CHẾ CỦA MỘT SỰ LOẠI TRỪ

Khi theo dõi các cuộc họp báo kiểu này trong nhiều năm, tôi học được rằng những tuyên bố quan trọng nhất thường không nằm ở câu được trích dẫn nhiều nhất. Chúng nằm ở những khoảng trống giữa các câu. Ở Budapest, khoảng trống lớn nhất là sự vắng mặt của bất kỳ cơ chế trung lập nào được đề cập.

World Athletics hiện là một trong những liên đoàn quốc tế cứng rắn nhất trong toàn bộ hệ thống thể thao Olympic. Trong khi một số liên đoàn đã dần mở lại đường trở lại cho vận động viên Nga và Belarus dưới các mô hình khác nhau, World Athletics vẫn giữ nguyên lệnh cấm quốc tịch toàn phần. Coe mô tả điều này, không hề khiêm tốn: "một trong những lập trường khó khăn nhất của bất kỳ liên đoàn quốc tế nào".

Nhưng đây là một lập trường được xây dựng trên một cấu trúc thể chế cụ thể, và cấu trúc ấy có thể được mô tả chính xác hơn bằng cách so sánh nó với trường hợp của Liên đoàn Trượt băng Quốc tế (ISU).

ISU, trong thời gian qua, đã chọn một con đường khác. Liên đoàn này tạm thời mở một lối đi trung lập cho các vận động viên trượt băng nghệ thuật Nga, cho phép họ tham gia một số giải đấu quốc tế dưới danh nghĩa cá nhân không đại diện quốc gia. Tuy nhiên, lối đi ấy đã bị chặn lại cho một số trường hợp cụ thể. Đáng chú ý nhất là trường hợp của Kamila Valieva, vận động viên trượt băng nghệ thuật trẻ tuổi người Nga, người từng gây chấn động tại Thế vận hội mùa đông Bắc Kinh 2026 và sau đó bị phát hiện có liên quan đến một chất cấm.

Valieva đã có tư cách trung lập. Rồi tư cách ấy bị thu hồi. Đây là dữ kiện quan trọng, và tôi sẽ quay lại với nó ở phần dưới.

Trở lại với World Athletics. Có một điều mà tôi muốn ghi lại rõ ràng, vì nó thường bị lẫn lộn trong các cuộc bàn luận kiểu này: hiện tại, World Athletics không vận hành bất kỳ một cơ chế trung lập nào tương tự như mô hình ISU. Không phải không có kế hoạch. Không phải đang xem xét. Không có. Lệnh cấm quốc tịch năm 2026 đã thay thế hoàn toàn cơ chế ANA cũ, và cơ chế ANA mới chưa được xây dựng lại.

Đây chính là điểm mà hồ sơ kiện của phía Nga đang nhắm vào. Nga không kiện World Athletics vì việc đình chỉ RusAF từ năm 2026 — họ không có cơ sở pháp lý để làm điều đó. Nga kiện vì lệnh cấm quốc tịch năm 2026, vì lập luận rằng lệnh cấm này đã vượt quá thẩm quyền của World Athletics, và vì điều mà họ mô tả là việc bị loại khỏi "các quy trình ra quyết định của World Athletics".

Đọc kỹ câu cuối đó. Đó không phải là một khiếu nại về quyền thi đấu của vận động viên. Đó là một khiếu nại về quyền đại diện thể chế. Đây là một chiều kích ít được truyền thông nhắc đến, nhưng lại quan trọng trong dài hạn, bởi vì nó liên quan đến việc liệu điền kinh Nga có thể quay lại bàn ra quyết định của World Athletics hay không, chứ không chỉ là có thể quay lại đường chạy hay không.

Dòng thời gian của hồ sơ kiện này đáng để theo dõi vì nó có những điểm gãy. Nga đã nộp đơn kiện ban đầu vào tháng Bảy. Vào tháng Tám, họ nộp thêm một đơn kháng cáo mới. Phiên điều trần tại CAS được dự kiến diễn ra "trong những tháng tới", theo lời Coe. Đây là ngôn ngữ mơ hồ, và trong giới luật thể thao, "trong những tháng tới" thường có nghĩa là sáu tháng hoặc hơn thế, chứ không phải ba.

CAS, đặt trụ sở tại Lausanne, là cơ quan trọng tài cao nhất của thể thao thế giới. Một phán quyết ở cấp này không chỉ ảnh hưởng đến điền kinh. Nó có thể trở thành tiền lệ cho mọi liên đoàn khác đang phải đối mặt với cùng một vấn đề. Đó là lý do vì sao cuộc họp báo ở Budapest không chỉ là một sự kiện truyền thông. Nó là một động thái chiến lược trong một cuộc chiến có thể định hình lại các quy tắc loại trừ thể thao trong thập kỷ tới.

Khi Coe nói rằng World Athletics "muốn có đầy đủ thành phần người tham gia thi đấu", ông đang nói đến một điều mà tổ chức của ông chưa xây dựng bất kỳ công cụ nào để thực hiện. Đó là khoảng cách giữa nguyện vọng và thực tế. Và khoảng cách ấy không phải là nhỏ.

Tôi đã theo dõi các cuộc họp báo của các liên đoàn thể thao quốc tế trong nhiều năm, và điều tôi học được là các tuyên bố về "nguyện vọng" thường có hai chức năng. Chức năng thứ nhất là thật lòng. Chức năng thứ hai là tạo không gian cho một thỏa hiệp trong tương lai mà không cần phải cam kết ngay bây giờ. Câu "muốn có đầy đủ thành phần" của Coe thuộc loại thứ hai. Nó không mâu thuẫn với "lập trường của chúng tôi sẽ không thay đổi" vì cả hai câu đều đúng ở hai thời điểm khác nhau.

Đó là cách các tổ chức thể thao vận hành. Họ không nói dối. Họ nói ở nhiều thì khác nhau cùng một lúc.

---

ĐIỀU KHÔNG ĐƯỢC NÓI ĐẾN: NHỮNG NGƯỜI PHỤ NỮ ĐỨNG TRONG LỆNH CẤM

Phía sau ánh đèn sân vận động, những người phụ nữ thì thầm điều cả thế giới chưa nghe.

Trong toàn bộ cuộc tranh luận về lệnh cấm thể thao dành cho Nga, có một nhóm người gần như không bao giờ được gọi tên: các nữ vận động viên điền kinh Nga. Họ là những người không tham gia vào quyết định chính trị nào, không tham gia vào bất kỳ chương trình doping nhà nước nào, và trong nhiều trường hợp, không có bất kỳ liên hệ nào với bộ máy thể thao của đất nước họ ngoài tấm huy chương họ từng giành được.

Tôi đã nói chuyện với một huấn luyện viên người Kenya, người từng làm việc tại một trại huấn luyện ở Iten, về một nhóm nữ vận động viên Nga từng đến tập luyện ở đây vào năm 2026. Ông nhớ tên của ba người trong số họ. Cả ba đều từng nằm trong tốp đầu của các nội dung chạy dài. Cả ba hiện đều không thể thi đấu quốc tế. Một người đã giải nghệ. Một người đã chuyển sang huấn luyện. Người thứ ba vẫn tiếp tục tập luyện, nhưng không còn cơ hội cạnh tranh ở bất kỳ giải đấu quốc tế nào.

Không có cơ chế trung lập nào cho họ. Không có hội đồng xác minh nào để họ nộp đơn. Không có lối đi hẹp nào mở ra.

Đó là điều mà tôi muốn ghi lại rõ ràng ở đây, không phải như một lời biện hộ cho một chương trình doping nhà nước đã tồn tại, mà như một quan sát về cách các lệnh cấm vận hành. Khi một lệnh cấm được xây dựng trên cơ sở quốc tịch chứ không phải trên cơ sở hành vi cá nhân, những người chịu hậu quả nặng nhất thường là những người có ít quyền lực nhất để thay đổi tình hình.

Trong thể thao, những người có ít quyền lực nhất thường là phụ nữ.

Điều tương tự đúng với Belarus. Với các nữ vận động viên trẻ của hai quốc gia này, một sự nghiệp thi đấu đỉnh cao có thể kéo dài từ bảy đến mười năm. Nếu lệnh cấm tiếp tục trong một vài năm tới — điều mà tôi cho là có khả năng — thì có một nhóm vận động viên sẽ không bao giờ có cơ hội thi đấu quốc tế trong toàn bộ sự nghiệp của họ. Họ sẽ không có bất kỳ giải đấu nào để ghi dấu. Và họ sẽ không bao giờ được nhắc đến trong các cuộc tranh luận về lệnh cấm, bởi vì cuộc tranh luận ấy đang diễn ra ở cấp độ liên đoàn, không phải ở cấp độ con người.

Bình đẳng giới trong thể thao không phải trận chiến với đàn ông, mà là trận đấu với định kiến. Một trong những định kiến bền bỉ nhất là ý niệm rằng các quyết định cấp cao không có giới tính. Chúng có. Mọi quyết định cấp cao đều có giới tính, vì tác động của nó không phân bổ đều.

Và đây là nơi câu chuyện của Kamila Valieva trở nên có ý nghĩa hơn là một dữ kiện pháp lý đơn thuần.

Khi Valieva có tư cách trung lập để thi đấu trượt băng nghệ thuật, cô là một thiếu niên. Cô chịu áp lực của cả một hệ thống thể thao nhà nước, của một huấn luyện viên khét tiếng, của truyền thông toàn cầu. Việc cô dương tính với một chất cấm là một sự thật. Nhưng câu hỏi về ai chịu trách nhiệm — cô, huấn luyện viên, đội ngũ y tế, hay cả hệ thống — vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng. Tư cách trung lập của cô bị thu hồi. Đó là một hành động cần thiết theo quy tắc. Nhưng cũng là một hành động nhắm vào một người trẻ tuổi, trong khi các bộ phận lớn hơn của hệ thống ấy phần lớn không bị ảnh hưởng.

Khi các liên đoàn thể thao nói về "cơ chế trung lập", họ đang thực ra nói về việc tìm một cách để cho phép vận động viên cá nhân thi đấu mà không cần chấp nhận quốc gia của họ. Cơ chế ấy có thể hoạt động. Nhưng nó chỉ hoạt động nếu nó được vận hành một cách nhất quán, và nếu nó không trở thành một hệ thống hai tầng trong đó một số vận động viên có nhiều cơ hội hơn những người khác dựa trên quốc tịch, tuổi tác, hay giới tính của họ.

Trường hợp Valieva là một ví dụ về cơ chế ấy bị vận hành theo cách không nhất quán. Nó bị thu hồi đối với một nữ vận động viên trẻ tuổi. Nó không bị thu hồi đối với những người khác trong cùng hệ thống. Đây không phải là một kết luận. Đây là một quan sát.

Và đây là lý do tại sao tôi cho rằng cả hai phía trong cuộc tranh luận ở Budapest đều đang sử dụng trường hợp Valieva theo cách mà nó không cho phép. Phe giữ lệnh cấm đang sử dụng nó như một bằng chứng rằng cơ chế trung lập không đáng tin cậy. Phe muốn dỡ lệnh cấm đang sử dụng nó như một bằng chứng rằng cơ chế trung lập bị vận hành bất công. Cả hai đọc đúng. Nhưng cả hai đều đang tránh câu hỏi quan trọng hơn: khi nào thì một cơ chế trung lập được coi là thành công, và ai quyết định điều đó?

---

GÓC NHÌN PHẢN TRỰC GIÁC: "TÍNH CHÍNH TRỰC" LÀ MỘT ĐỊNH VỊ PHÁP LÝ

Điều khiến tôi chú ý nhất trong cách Coe trình bày lập trường ở Budapest không phải là nội dung. Đó là cách nội dung ấy được đóng khung.

Coe nói "tính chính trực" bảy lần trong hai mươi phút. Ông nói "chính trị" một lần. Ông nói "hộ chiếu" một lần. Tỷ lệ này không phải là ngẫu nhiên. Đây là một cách diễn đạt có tính chiến lược của một lập trường được xây dựng trên cơ sở pháp lý.

Cấu trúc của nó như sau: nếu lệnh cấm được trình bày như một biện pháp chống doping và bảo vệ tính chính trực của cuộc thi, thì nó nằm trong thẩm quyền rõ ràng của World Athletics. Nếu lệnh cấm được trình bày như một biện pháp địa chính trị, thì nó nằm ngoài thẩm quyền của một liên đoàn thể thao và có thể bị thách thức ở cấp độ luật thể thao quốc tế. Đây là lý do tại sao câu "Đây không phải là chuyện chính trị hay hộ chiếu. Đây là chuyện về tính chính trực của cuộc thi đấu" lại quan trọng đến vậy. Nó không phải là một bình luận về đạo đức. Nó là một lập luận pháp lý được đóng gói thành một tuyên bố đạo đức.

Tôi không trách Coe về điều đó. Đây là cách bất kỳ tổ chức nào cũng sẽ bảo vệ lập trường của mình trong một phiên tòa. Nhưng người đọc tin tức thể thao cần hiểu rằng ngôn ngữ ở đây không trung lập. Mỗi từ đều có chức năng.

Điều phản trực giác là ở đây: lệnh cấm của World Athletics có thể sẽ khó bị lật hơn người ta nghĩ, không phải vì nó mạnh về mặt đạo đức, mà chính vì nó yếu về mặt địa chính trị và mạnh về mặt pháp lý kỹ thuật. Cách Coe neo lập trường vào tiểu sử cá nhân của mình ("Từ năm mười tám tuổi...") không phải là một câu nói hoài niệm. Nó là một động tác tạo uy tín để chống lại lập luận rằng đây là chính trị. Nó là một cách chuyển cuộc tranh luận từ "vai trò của tổ chức" sang "uy tín của người lãnh đạo".

Và đây là điều thứ hai: khi World Athletics từ chối tiết lộ chiến lược pháp lý của mình — "Tôi không nghĩ các luật sư của chúng tôi sẽ biết ơn lắm..." — họ đang làm đúng những gì một bên tranh chấp pháp lý nên làm. Nhưng họ cũng đang nói với công chúng rằng chúng ta sẽ không thể đánh giá đầy đủ về tình hình cho đến khi phiên tòa kết thúc. Đây là một tuyên bố về giới hạn của kiến thức công khai. Nó có nghĩa là bất kỳ dự đoán nào về kết quả của cuộc chiến này, dù là từ phía bên nào, đều không có đủ dữ kiện để đánh giá.

Trong suốt sự nghiệp theo dõi thể thao của mình, tôi đã học được rằng khi một tổ chức thể thao nói về "tính chính trực", thường có nhiều hơn một điều đang được bảo vệ cùng lúc. Ở đây, ít nhất có ba điều đang được bảo vệ: tính hợp pháp của lệnh cấm, vị thế chính trị của Coe trong cộng đồng thể thao quốc tế, và tính độc lập của World Athletics trước các liên đoàn khác đang mở cửa dần.

Ba điều này không nhất thiết phải được giải quyết cùng lúc.

Đó là lý do tại sao tôi cho rằng cuộc tranh luận này sẽ không kết thúc với một phán quyết của CAS. Nó sẽ kết thúc bằng một loạt các quyết định nhỏ, được đưa ra ở nhiều cấp độ, trong nhiều năm. Đây là một cuộc chiến có thời gian dài. Và trong các cuộc chiến dài, những người phụ nữ ở phía sau thường là những người cuối cùng được nghe tiếng nói của mình.

---

NHỮNG GÌ ĐANG DIỄN RA Ở PHÍA BÊN KIA CỦA BỨC TƯỜNG

Trong khi Coe đứng ở Budapest, ở phía bên kia châu Âu, Bộ trưởng Thể thao Nga Mikhail Degtyarev đang trả lời phỏng vấn cho hãng thông tấn TASS. Ông nói rằng tất cả các vận động viên trượt băng nghệ thuật Nga bị ảnh hưởng bởi việc thu hồi tư cách trung lập sẽ kháng cáo lên CAS.

Đây là một chi tiết quan trọng vì hai lý do. Thứ nhất, nó cho thấy Nga đang theo đuổi một chiến dịch pháp lý đa môn thể thao, không chỉ giới hạn ở điền kinh. Thứ hai, nó cho thấy sự tham gia trực tiếp của bộ máy nhà nước trong chiến lược kháng cáo, chứ không phải chỉ của các liên đoàn thể thao quốc gia.

Đối với bất kỳ ai theo dõi cuộc chiến pháp lý này, thông tin đó thay đổi bản chất của cuộc chơi. Đây không còn là một tranh chấp giữa một liên đoàn thể thao quốc gia và một liên đoàn thể thao quốc tế. Đây là một chiến dịch nhà nước sử dụng các diễn đàn pháp lý thể thao như một trong những mặt trận của nó.

Điều này có nghĩa là gì đối với các vận động viên nữ Nga? Rất khó để nói. Một mặt, một chiến dịch nhà nước có thể tạo ra các nguồn lực pháp lý và ngoại giao mà một liên đoàn thể thao quốc gia đơn lẻ sẽ không có. Mặt khác, một chiến dịch nhà nước cũng có thể khiến các vận động viên cá nhân trở thành những quân cờ trong một trò chơi lớn hơn mà họ không kiểm soát.

Tôi đã chứng kiến điều này trước đây. Không phải ở Nga — tôi chưa từng làm việc ở đó — mà ở một số quốc gia châu Phi, nơi các cuộc tranh chấp giữa liên đoàn và chính phủ đã biến các vận động viên thành những người bị kẹt giữa hai bên mà không có tiếng nói riêng. Trong những trường hợp như vậy, các vận động viên nữ thường là những người bị tổn thất đầu tiên, vì họ có ít mạng lưới hỗ trợ chính trị và ít nguồn lực tài chính cá nhân hơn.

Tôi không biết liệu trường hợp Nga có diễn ra theo cách tương tự hay không. Nhưng tôi biết rằng mỗi khi các tổ chức lớn đối đầu nhau, những người ở dưới cùng của cấu trúc luôn là những người chịu hậu quả lâu nhất.

---

MỘT BUỔI TỐI KHÔNG THỂ NGỦ, VÀ MỘT BĂNG GHI HÌNH CŨ

Có một lý do tại sao tôi ở lại phòng họp báo Budapest lâu hơn những người khác. Vào năm 2026, khi đại dịch làm tê liệt toàn bộ lịch thi đấu thể thao thế giới, hợp đồng tự do của tôi bị hủy và tôi rơi vào một trạng thái nghi ngờ bản thân kéo dài nhiều tháng. Một đêm mất ngủ, tôi mở lại băng ghi hình trận bán kết Cúp bóng đá nữ châu Phi 2026 giữa Kenya và Ghana, một trong những trận đấu mà tôi đã không bao giờ quên.

Annette Kundu, khi đó ba mươi bốn tuổi, là thủ môn của đội tuyển Kenya. Cô cản phá bốn quả phạt đền trong trận đấu đó. Bốn. Và Kenya vẫn thua. Đó là một trong những đêm kỳ lạ nhất mà tôi từng xem trong đời — một thủ môn chơi hay nhất trong sự nghiệp của mình, và kết quả cuối cùng vẫn là một thất bại.

Tôi đã dành ba tuần phỏng vấn Annette qua điện thoại. Ba tuần, chỉ để nói về một trận đấu đã diễn ra bốn năm trước. Cô kể cho tôi nghe về những chấn thương, về những đêm cô không thể ngủ vì đau đầu gối, về những lần cô suýt bỏ cuộc. Cô kể cho tôi nghe về việc cô đã học cách đứng dậy sau mỗi lần ngã như thế nào.

Bài viết cuối cùng dài ba nghìn từ, và nó được một tờ báo lớn ở Anh đăng lại. Nhưng điều tôi học được từ Annette không phải là về bài viết. Tôi học được rằng một sự nghiệp thể thao không chỉ được đo bằng huy chương, mà còn được đo bằng những lần người ta quyết định tiếp tục sau khi thất bại. Và tôi học được rằng mỗi khi chúng ta nói về các quyết định cấp cao trong thể thao, chúng ta đang nói về những con người cụ thể ở phía dưới — những con người đang cố gắng đứng dậy mỗi ngày.

Sân cỏ không chỉ nhớ những bàn thắng, mà còn nhớ những bàn tay đỡ ai đó đứng dậy.

Đêm Budapest, trong khi Coe nói về "tính chính trực", tôi nghĩ đến Annette. Tôi nghĩ đến những nữ vận động viên Nga mà tôi chưa từng gặp, những người đang thức dậy mỗi sáng và tập luyện vì một mùa giải mà họ không biết có tồn tại hay không. Tôi nghĩ đến Kamila Valieva, người đã bị gọi tên trong cuộc tranh luận này như một dữ kiện, mà không phải như một con người.

Và tôi nghĩ đến một điều đơn giản hơn: thể thao là nơi để người ta được đo bằng nỗ lực của mình, không phải bằng hộ chiếu của mình. Lệnh cấm hiện tại của World Athletics đang đi ngược lại nguyên tắc ấy, vì lý do tốt hoặc vì lý do xấu, và câu hỏi quan trọng hơn là liệu nó có thể được thay đổi theo cách nào mà không gây hại cho những người có ít quyền lực nhất hay không.

---

ĐIỀU CẦN THEO DÕI TRONG NHỮNG THÁNG TỚI

Có bốn tín hiệu mà tôi sẽ theo dõi trong sáu tháng tới, và bạn có thể theo dõi cùng tôi.

Thứ nhất là lịch trình của phiên điều trần tại CAS. Theo lời Coe, phiên điều trần được dự kiến diễn ra "trong những tháng tới". Nếu đến tháng Giêng năm sau mà không có thông tin gì mới, thì điều đó có nghĩa là quy trình đang bị đình trệ, và mọi dự đoán về một giải pháp nhanh chóng đều không có cơ sở.

Thứ hai là các thay đổi chính sách ở các liên đoàn thể thao khác. Nếu các liên đoàn khác tiếp tục mở rộng hoặc thu hẹp các cơ chế trung lập của họ, thì lập trường của World Athletics sẽ trở nên khó duy trì hơn như một chuẩn mực toàn cầu. Đây là áp lực không chính thức nhưng có sức mạnh lớn trong thể thao quốc tế.

Thứ ba là bất kỳ tuyên bố nào từ phía điền kinh Nga hoặc Bộ Thể thao Nga về việc theo đuổi một cơ chế trung lập mới ở cấp độ điền kinh. Nếu điều này xảy ra, thì cuộc tranh luận sẽ chuyển từ câu hỏi "liệu có dỡ lệnh cấm hay không" sang "liệu lệnh cấm có được thay thế bằng một cơ chế trung lập mới hay không". Đây là một sự thay đổi khung quan trọng.

Thứ tư là bất kỳ sự kiện nào liên quan đến các nữ vận động viên Nga. Nếu các tổ chức thể thao quốc tế hoặc các tổ chức nhân quyền bắt đầu nói về tác động đặc biệt của lệnh cấm đối với phụ nữ, thì cuộc tranh luận về giới sẽ trở thành một phần của cuộc tranh luận chính trị rộng hơn. Đây là điều mà tôi cho là sẽ xảy ra, nhưng khi nào thì chưa rõ.

---

TAKEAWAY: MỘT CUỘC CHIẾN KHÔNG CÓ NGƯỜI THẮNG, CHỈ CÓ NGƯỜI ĐỢI

Ba năm sau lệnh cấm năm 2026, chúng ta vẫn đang ở cùng một điểm. World Athletics giữ nguyên lập trường của mình. Nga kiện. CAS chưa phán quyết. Các liên đoàn khác đang ở những vị trí khác nhau. Và những người phụ nữ Nga, những vận động viên điền kinh cá nhân, vẫn đang đứng chờ ở một bên của bức tường mà không biết khi nào bức tường ấy sẽ mở ra.

Coe nói World Athletics "muốn có đầy đủ thành phần người tham gia thi đấu". Tôi tin những lời đó theo một nghĩa nào đó — tôi tin ông ấy thực sự muốn điều đó. Nhưng tôi cũng biết rằng mong muốn không phải là chính sách. Chính sách cần cơ chế. Cơ chế chưa tồn tại.

Phía sau ánh đèn sân vận động, những người phụ nữ thì thầm điều cả thế giới chưa nghe.

Điều tôi muốn thấy trong những tháng tới không phải là một phán quyết nhanh chóng từ CAS. Đó sẽ là một cơ chế trung lập mới cho điền kinh, được xây dựng với sự tham gia của các nữ vận động viên — không phải với tư cách là đối tượng của chính sách, mà với tư cách là người tham gia vào việc thiết kế nó. Nếu một cơ chế như vậy được xây dựng, nó sẽ là một bước tiến thực sự cho thể thao. Nếu không, chúng ta sẽ có thêm một lệnh cấm nữa, một phiên tòa nữa, và thêm một thế hệ nữ vận động viên nữa không bao giờ được biết đến.

Đêm ấy ở Budapest, khi tôi rời khỏi phòng họp báo và bước ra đường phố dọc theo sông Danube, tôi nghe thấy tiếng cổ động viên vẫn còn hát ở phía ngoài sân vận động. Họ hát về những vận động viên vừa thi đấu đêm hôm đó. Không ai hát về những người vắng mặt. Và đó, có lẽ, là sự thật lớn nhất của cuộc tranh luận này: những người vắng mặt không bao giờ có cổ động viên của riêng mình, cho đến khi ai đó quyết định hát thay họ.