Antibes: Bốn cuộc lội ngược dòng trong một ngày và bài kiểm tra bản lĩnh của lứa U19 châu Âu

Trong một ngày thi đấu tại Antibes, bốn tay vợt trẻ lần lượt bị dẫn trước rồi lật ngược thế cờ để thắng ở game thứ bảy. Yoan Velichkov của Bulgaria là người đứng ở phía bên kia nhiều nhất: anh dẫn Aleksei Samokhin rồi thua, dẫn Tiago Abiodun rồi thua, dẫn Antoine Noirault 3-1 rồi cũng thua. Ở một góc bàn khác, chính Abiodun bị dẫn 0-3 trước Velichkov nhưng vẫn thắng 4-3. Samuel Arpas của Slovakia bị dẫn 1-3 trước Flavio Mourier rồi thắng 4-3. Những kết quả này nằm sát nhau trong cùng một ngày, cùng một nhà thi đấu, cùng một lứa tuổi từ mười sáu đến mười tám. Tôi theo dõi bóng bàn trẻ châu Âu đủ lâu để biết rằng một ngày như thế hiếm khi là chuyện ngẫu nhiên. Khi bốn trận khác nhau đều kết thúc bằng việc người bị dẫn lật ngược tình thế ở game cuối, điều đó nói lên điều gì đó về cả giải đấu lẫn thế hệ vận động viên đang chơi ở đó. Đó là Europe Youth Top 10 dành cho nam U19, giải mời của Liên đoàn Bóng bàn châu Âu (ETTU), tổ chức tại Antibes, Pháp. Giải quy tụ những tay vợt trẻ hàng đầu lục địa ở nhóm tuổi dưới mười chín, thi đấu vòng tròn, mỗi trận tối đa bảy game. Danh sách tham dự trải khắp các hiệp hội: Nga, Pháp, Bulgaria, Bồ Đào Nha, Ba Lan, Slovakia, Romania. Ảnh chính thức của giải do nhiếp ảnh gia Anthoine Berthelemy thực hiện, chi tiết nhỏ nhưng cho thấy ban tổ chức Pháp đứng sau khá nhiều khâu. Sân bàn ở Antibes không có tiếng gầm của một nhà thi đấu lớn. Đây là giải trẻ, khán đài thưa, không tiền thưởng đáng kể, không điểm xếp hạng chuyên nghiệp của hệ thống WTT. Chính vì thế mà mọi thứ ở đây thuần khiết hơn: chỉ có bảy game, một quả bóng, và bản lĩnh của từng người. Điều đầu tiên tôi rút ra từ bảng kết quả là tần suất của những trận bảy game. Ít nhất sáu trận trong số được tường thuật đi tới game quyết định. Với một giải vòng tròn mà mỗi tay vợt phải đánh nhiều trận trong ngày, con số đó nói lên rằng trình độ của nhóm này rất sát nhau. Không ai áp đảo về kỹ thuật tới mức kết thúc trận đấu sớm. Ai cũng có thể thắng ai trong một buổi chiều. Thể thức vòng tròn tạo ra một áp lực riêng. Ở vòng loại trực tiếp, một thất bại là hết. Ở vòng tròn, một thất bại chỉ là một vết xước, nhưng mỗi trận đều ảnh hưởng tới thứ hạng cuối cùng, nên tâm lý không hề nhẹ hơn. Tay vợt phải giữ được sự tập trung qua nhiều trận trong ngày, chuyển từ đối thủ này sang đối thủ khác, từ lối đánh này sang lối đánh khác, mà không có thời gian nghỉ dài. Đó là bài kiểm tra thể lực và tinh thần khắc nghiệt hơn nhiều so với vẻ ngoài của nó. Aleksei Samokhin của Nga để lại dấu ấn rõ nhất. Anh giữ mạch bất bại trong các trận được nhắc tới, thắng Velichkov 4-2 và thắng Abiodun 4-3 sau khi bị dẫn. Cách Samokhin kết thúc trận đấu, bằng những game cuối, là thứ giới huấn luyện gọi là đóng trận. Anh không cần thắng đẹp, anh chỉ cần thắng khi áp lực lên cao nhất. Pháp là hiệp hội góp nhiều tay vợt nhất trong phần được tường thuật: Antoine Noirault, Nathan Pilard và Flavio Mourier. Noirault có một ngày gần như hoàn hảo với ba trận thắng, trong đó có cuộc lội ngược dòng từ 1-3 trước Velichkov. Pilard thắng cả hai trận được ghi nhận với cùng tỷ số 4-1, những kết quả áp đảo nhất trong ngày. Khi ba tay vợt của một quốc gia cùng góp mặt ở một giải Top 10, đó là tín hiệu về chiều sâu của hệ thống đào tạo trẻ nước đó. Tiago Abiodun của Bồ Đào Nha là nhân vật thú vị nhất về mặt tâm lý. Bị dẫn 0-3 trước Velichkov, anh vẫn thắng 4-3. Ở lứa tuổi U19, giữ được cái đầu lạnh khi đã thua ba game liên tiếp là điều không hề đơn giản. Nhiều tay vợt trẻ gục ngay ở game thứ tư trong tình huống đó. Abiodun thì không. Ở phía ngược lại, Velichkov của Bulgaria trải qua một ngày khó khăn. Anh thua Samokhin, thua Abiodun, thua Noirault. Hai trong số đó là những trận anh dẫn trước rồi để tuột. Có hai cách đọc kết quả này. Một là Velichkov thiếu ổn định và bản lĩnh ở giai đoạn cuối trận. Hai là anh gặp nhánh đấu cực khó và thực tế vẫn chơi ngang ngửa với những người thắng. Dữ liệu không cho phép tôi phân biệt rõ. Nhưng tôi nghiêng về khả năng thứ hai, bởi để dẫn trước ba tay vợt mạnh trong cùng một ngày, bản thân anh phải có trình độ. Samuel Arpas của Slovakia khép lại ngày thi đấu bằng chiến thắng 4-3 trước Mourier sau khi bị dẫn 1-3. Marcel Blaszczyk của Ba Lan thua cả ba trận được ghi nhận. Những kết quả này vẽ nên bức tranh mà ở đó thứ tự trên bảng không phản ánh hết khoảng cách trình độ giữa các tay vợt. Tôi học đọc trận đấu từ đường piste, nơi không có bóng vẫn có kịch tính. Và khi đường chạy cắt ngang sàn bàn, nhịp độ trở thành ngôn ngữ chung. Trong bóng bàn, nhịp độ ấy được đo bằng khả năng giữ điểm ở game thứ bảy. Rào chắn sinh ra để thử lòng người, không phải để chặn người. Ở Antibes, game thứ bảy chính là rào chắn ấy. Bây giờ đến phần tôi muốn nói thẳng. Một bản báo cáo kết quả như thế này rất dễ bị đọc sai. Thứ nhất, nó không nói gì về kỹ thuật. Không một dòng nào trong tường thuật gốc đề cập tới lối đánh, cú giật, cách phát bóng hay loại vợt, mặt vợt. Nếu ai đó viết rằng Samokhin kết hợp giật xoáy với tấn công nhanh, người đó đang bịa. Tôi từ chối làm điều đó. Chúng ta chỉ có điểm số, và điểm số là một phần rất nhỏ của câu chuyện bóng bàn. Thứ hai, những kết quả được tường thuật gần như chắc chắn chỉ là một phần của cả ngày thi đấu. Báo cáo chọn lọc những trận đáng chú ý, nên nhận định bất bại của Samokhin hay ngày hoàn hảo của Noirault chỉ đúng trong phạm vi những gì được ghi lại. Thứ ba, và đây là điểm tôi quan tâm nhất: hai tay vợt phải rút lui vì chấn thương, Patryk Zyworonek của Ba Lan và Robert Istrate của Romania. Trong một giải ít người như vậy, hai ca chấn thương là con số không nhỏ. Kết hợp với việc ít nhất sáu trận kéo dài tới game thứ bảy trong một ngày, ta có câu hỏi thực sự về khối lượng vận động mà lứa U19 phải gánh. Đây là điều bảng kết quả không nói ra nhưng dữ liệu gợi ý. Bóng bàn trẻ đang ngày càng dày đặc lịch thi đấu. Một tay vợt mười bảy tuổi đánh bảy game, nghỉ vài chục phút, rồi đánh tiếp bảy game nữa là chuyện bình thường ở các giải vòng tròn. Cơ thể chưa phát triển đầy đủ phải chịu tải trọng của người lớn. Những ca rút lui ở Antibes có thể chỉ là vấn đề cá nhân, nhưng cũng có thể là tiếng chuông cảnh báo đầu tiên. Tôi cũng phải nói về một điểm khác. Một giải đấu tại Pháp, với nhiếp ảnh gia Pháp và ba tay vợt Pháp trong nhóm được tường thuật, tự nhiên sẽ khiến người Pháp nổi bật. Điều đó không có nghĩa là bóng bàn Pháp vượt trội hoàn toàn. Nó chỉ có nghĩa là góc nhìn biên tập nghiêng về nước chủ nhà. Người đọc cẩn thận nên giữ lại một chút hoài nghi. Có một điều nữa tôi muốn nhấn mạnh. Giải này không nằm trong hệ thống điểm xếp hạng chuyên nghiệp. Nó là sân khấu phát triển của ETTU, nơi các hiệp hội châu Âu thử nghiệm những tay vợt U19 tốt nhất của mình trước đối thủ cùng lứa. Giá trị của nó nằm ở việc phát hiện tài năng, không phải ở kết quả cuối cùng. Vì thế, đừng vội gán cho bất kỳ cái tên nào ở đây một tương lai chuyên nghiệp chắc chắn. Điều đáng chú ý là giải này hoàn toàn vắng bóng các hiệp hội châu Á. Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc không góp mặt. Đây là sân chơi nội bộ của châu Âu, nơi các hiệp hội lục địa đo sức với nhau. Vì thế, đừng dùng kết quả ở đây để kết luận bất cứ điều gì về tương quan giữa châu Âu và châu Á. Ít nhất bảy hiệp hội được đại diện, và không có hiệp hội nào thống trị tuyệt đối trong phần được tường thuật. Bức tranh là một sân chơi rộng và mở. Ở góc độ đào tạo, một giải như thế này là điểm kiểm tra của cả một hệ thống. Các hiệp hội châu Âu đưa những tay vợt U19 tốt nhất của mình ra đấu với nhau, không phải để giành điểm, mà để tích lũy kinh nghiệm đối đầu quốc tế. Những trận bảy game trước đối thủ ngang tầm dạy cho tay vợt trẻ nhiều hơn mười buổi tập. Chính vì thế, giá trị thật của Antibes nằm ở những gì diễn ra sau đó, khi các tay vợt này trở về và bước vào các giải lớn hơn. Điều khiến tôi tin vào lứa U19 này không phải những tỷ số, mà là cách họ phản ứng khi bị dẫn. Bốn cuộc lội ngược dòng trong một ngày là bằng chứng cho thấy thế hệ này được dạy để không buông. Bóng bàn đỉnh cao ngày càng được quyết định bởi khoảnh khắc tâm lý hơn là kỹ thuật thuần túy, bởi vì kỹ thuật đã bị san phẳng giữa nhóm tinh hoa. Ai trong số những cái tên ở Antibes sẽ trưởng thành thành một tay vợt chuyên nghiệp thực thụ, không ai dám chắc. Nhưng nếu bản lĩnh ở game thứ bảy là thứ có thể dự báo tương lai, tôi sẽ theo dõi Abiodun và Noirault lâu dài. Còn Samokhin, với sự điềm tĩnh của người không thua ở những thời điểm quyết định, xứng đáng được nhớ mặt. Sân bàn ở Antibes vắng tiếng cổ vũ lớn, nhưng mỗi game thứ bảy vẫn đầy kịch tính. Và có lẽ, trong vài năm tới, một vài cái tên của ngày hôm nay sẽ xuất hiện ở những sân khấu lớn hơn, nơi người ta không còn nhớ họ từng lội ngược dòng trong một buổi chiều ở miền Nam nước Pháp.