Alcaraz vào bán kết Japan Open: cú bỏ nhỏ cứu set point và dấu hỏi cổ tay sau bốn tháng

Tôi ngồi ở hàng ghế thứ mười một trên sân Ariake, bên trái là một ông cụ người Nhật ôm chiếc khăn đã bạc màu, bên phải là một cậu sinh viên liên tục chỉnh ống kính máy ảnh. Khi Carlos Alcaraz đứng trước set point ở game thứ mười của set đầu, tỉ số 4-5, cả khán đài vẫn còn tiếng rì rầm. Rồi anh thả một cú bỏ nhỏ. Trái bóng rơi xuống phía trước lưới như một hơi thở bị nén lại rồi buông ra. Denis Shapovalov lao lên, không kịp chạm. Set point bị xóa. Phải mất một giây, cả sân mới cùng thở ra một nhịp. Tôi ghi khoảnh khắc đó vào sổ. Không phải một cú giao bóng 210 km/h, không phải một pha lên lưới dứt điểm. Một cú bỏ nhỏ ở thời điểm căng nhất của set đầu. Japan Open, tên đầy đủ là Rakuten Japan Open Tennis Championships, là giải ATP 500, thi đấu trên sân cứng ngoài trời tại Tokyo, nằm trong chuỗi sân cứng châu Á sau US Open. Với Alcaraz, giải đấu này mang hai ý nghĩa chồng lên nhau. Anh là đương kim vô địch, nghĩa là đang bảo vệ 500 điểm xếp hạng. Và đây là tuần thi đấu thứ hai liên tiếp kể từ khi anh trở lại sau bốn tháng nghỉ vì chấn thương cổ tay, sau khi đã đánh Laver Cup ở tuần trước đó. Trận tứ kết với Shapovalov kết thúc theo cách không ai muốn: Alcaraz dẫn 7-6(4), 2-1 thì đối thủ xin giải nghệ vì chấn thương hông. Nhưng trước khi trận đấu khép lại, có một câu chuyện khác đã diễn ra, và nó nằm ở set đầu tiên. Điều đầu tiên tôi chú ý không phải cú đánh, mà là nhịp. Alcaraz vào trận với nhịp chân ngắn hơn thường lệ. Ở những game đầu, anh di chuyển đúng vị trí nhưng bước cuối cùng thiếu độ bật. Có thể đó là dấu vết của bốn tháng không thi đấu, hoặc cũng có thể là cách anh giữ chân cho chặng đường dài. Tôi không dám kết luận, nhưng tôi ghi lại. Shapovalov chơi trận này tốt hơn nhiều so với cách người ta thường nhớ về anh. Tay vợt thuận tay trái với cú trái một tay ấy giao bóng hiệu quả, tấn công sớm và có thời điểm khiến Alcaraz phải phòng ngự. Anh có set point ở 5-4. Nếu cú bỏ nhỏ kia rơi ra ngoài, trận đấu có thể đã đi theo một hướng khác hoàn toàn. Cú bỏ nhỏ đó quan trọng vì ba lý do. Thứ nhất, nó cứu set point, nghĩa là nó đổi chiều một game mà Shapovalov đang nắm quyền quyết định. Thứ hai, nó cho thấy Alcaraz vẫn giữ được cảm giác bóng ở cổ tay, thứ mà sau chấn thương người ta vẫn thường nghi ngờ nhất. Thứ ba, nó buộc đối thủ phải chạy về phía trước, mở ra khoảng trống ở phía sau, mầm mống của mọi pha bóng tiếp theo trong tiebreak. Tiebreak, Alcaraz thắng 7-4. Cách anh thắng tiebreak mới là phần đáng nói. Anh không cố đánh những cú lớn. Anh chia nhỏ điểm, giữ bóng trong sân, chờ Shapovalov tự đánh hỏng. Đó là bản năng của một người vừa trở lại: không đốt sức ở chỗ chưa cần thiết. Nhìn bề ngoài, một tiebreak thắng 7-4 nghe như kiểm soát. Nhưng nhìn vào cách điểm số hình thành, nó là một cuộc chiến nhẫn nhịn. Alcaraz giao bóng an toàn hơn, trả bóng sâu hơn, và chấp nhận rằng anh chưa thể kết thúc điểm bằng những cú đánh mà anh vẫn thường dùng. Với một người vừa trở lại, đó là dấu hiệu của sự trưởng thành trong quản lý cơ thể, không phải dấu hiệu của sự yếu đi. Sang set hai, Shapovalov gọi medical time-out ngoài sân sau game đầu tiên. Khi trở lại, bước di chuyển của anh rõ ràng bị hạn chế. Anh cố gắng thêm hai game, rồi dừng lại. Tỉ số dừng ở 2-1. Trận đấu kéo dài 82 phút cho một set rưỡi. Tôi đã chứng kiến nhiều lần giải nghệ giữa trận. Có lần vì đau lưng, có lần vì chuột rút. Lần này, quy trình diễn ra sạch: time-out y tế, kiểm tra, trở lại thử, rồi rút lui. Không có dấu hiệu lạm dụng. Không có tranh cãi. Đó là điều đầu tiên tôi muốn nói rõ, bởi trong tennis, mỗi lần một tay vợt dừng lại, luôn có người đặt câu hỏi về động cơ. Nhưng nếu tôi chỉ viết về chuyện Shapovalov dừng lại, tôi đã bỏ lỡ phần lớn câu chuyện. Với Shapovalov, đây không phải lần đầu cơ thể anh phản bội chính mình. Một tay vợt được đánh giá cao về tài năng nhưng liên tục gặp vấn đề thể lực là một mô-típ đã theo anh suốt sự nghiệp. Chấn thương hông lần này, nếu nghiêm trọng, có thể buộc anh phải cắt bớt lịch thi đấu, và điều đó kéo theo nguy cơ tụt hạng. Nhưng bản tin không nói gì về mức độ chấn thương hay thời gian hồi phục, nên tôi để phần đó mở. Điều đáng chú ý nhất ở trận này không phải kết quả, mà là cách nó được kể lại. Bản tin gọi đây là màn trở lại mạnh mẽ của Alcaraz. Tôi hiểu vì sao. Một nhà vô địch Grand Slam, đương kim vô địch giải, vào bán kết, nghe rất gọn. Nhưng dữ kiện thì mỏng hơn thế. Trận tứ kết được định đoạt bởi một lần giải nghệ, nghĩa là Alcaraz chưa phải đánh hết một trận đấu trọn vẹn. Bằng chứng duy nhất về phong độ của anh trong suốt giai đoạn này là một trận thắng đơn ở Laver Cup trước Taylor Fritz, một sự kiện mang tính biểu diễn, có bối cảnh thi đấu và thể thức khác hẳn tour chính thức. Tôi không nói rằng phong độ của Alcaraz bị thổi phồng. Tôi nói rằng chúng ta chưa có đủ mẫu để khẳng định. Bốn tháng nghỉ vì cổ tay là khoảng thời gian dài. Cổ tay là bộ phận chịu tải nặng nhất ở cú giao bóng và cú thuận tay, hai vũ khí chính của một tay vợt tấn công sân cứng như Alcaraz. Sân cứng lại đặt gánh nặng lớn nhất lên chuỗi giao bóng cộng với cú đánh đầu tiên. Việc anh trở lại Laver Cup rồi vào ngay Tokyo là hai tuần thi đấu liên tiếp, một mật độ đáng để theo dõi. Về mặt điểm số, việc vào đến bán kết đã bảo toàn phần lớn 500 điểm mà anh đang giữ với tư cách đương kim vô địch. Nếu vô địch, anh xóa hoàn toàn khoản mất mát tiềm tàng. Đây là lý do mang tính kỹ thuật nhất để nói rằng Tokyo quan trọng với anh, nhưng nó không nói lên điều gì về phong độ. Người ta nhìn trận đấu, tôi nhìn nhịp thở của trận đấu. Và nhịp thở của Alcaraz ở Tokyo, tính đến lúc này, là nhịp của một người đang tìm lại chính mình, chưa phải nhịp của một người đã tìm thấy. Bán kết, Alcaraz gặp Jaume Munar, một tay vợt người Tây Ban Nha, và quan trọng hơn, là một người vượt qua vòng loại. Munar đã phải đánh thêm các trận loại để có mặt ở vòng đấu chính, nghĩa là anh ta bước vào bán kết với nhiều năng lượng đã tiêu hao hơn. Về mặt lịch thi đấu, đây là một lá thăm thuận lợi cho hạt giống số một. Nhưng đây cũng là một trận bán kết toàn Tây Ban Nha, và nó nói lên điều gì đó về chiều sâu của nền quần vợt nước này: hai tay vợt cùng quốc tịch gặp nhau ở một giải ATP 500 tại châu Á. Đó là hệ quả của một quy trình đào tạo trẻ làm việc liên tục trong nhiều năm. Với Munar, áp lực nằm ở chỗ khác. Anh ta không có gì để mất. Một tay vợt vượt vòng loại đi đến bán kết thường chơi tự do hơn, và trên sân cứng, sự tự do đôi khi nguy hiểm hơn cả đẳng cấp. Quay lại Alcaraz. Điều tôi muốn độc giả mang theo sau bài này không phải con số 500 điểm, cũng không phải việc anh đã vào bán kết. Mà là câu hỏi về tải trọng. Một tay vợt vừa nghỉ bốn tháng vì cổ tay, trở lại với hai tuần thi đấu liên tiếp, và có thể còn đánh sâu hơn nữa trong chuỗi châu Á. Nếu anh vô địch Tokyo, câu chuyện truyền thông sẽ càng lớn, và áp lực cho phần còn lại của mùa giải cũng theo đó mà tăng lên. Cánh cửa Moscow mở ra, tôi bước vào thế giới của người hâm mộ. Tôi vẫn nhớ bài học từ đêm ấy. Người hâm mộ không bao giờ chỉ là khán giả, họ là người giữ nhịp cùng tôi. Và điều người hâm mộ ở Tokyo muốn biết hôm nay không phải là Alcaraz có vào bán kết hay không, họ đã biết điều đó. Họ muốn biết liệu cái cổ tay kia có giữ được đến hết mùa. Đó là câu hỏi mà không một bản tin nào trả lời được ngay lúc này. Chúng ta sẽ biết qua từng tuần, qua tốc độ giao bóng, qua những lần băng cổ tay, qua những lần anh gọi nhân viên y tế. Những tín hiệu nhỏ đó nói thật hơn mọi tuyên bố. Khi sân vắng, tôi nghe rõ hơn tiếng của trận đấu. Ở Ariake hôm nay, sân không vắng, nhưng khoảnh khắc trước cú bỏ nhỏ thì im như tờ. Và trong sự im lặng đó, tôi nghe thấy một điều: một nhà vô địch đang chơi bằng ký ức về chính mình, chờ cơ thể xác nhận lại ký ức đó. Tôi già rồi, nhưng nhịp đập của trái bóng thì không bao giờ già. Nhịp đập đó ở Tokyo tuần này đang đều, nhưng chưa mạnh. Và với một tay vợt vừa trở lại sau bốn tháng, chưa mạnh là một trạng thái trung thực hơn mạnh mẽ.